مقدمه

انسان موجودي اجتماعي است كه بسياري از رفتارها واعمال او متاثر از جامعه‌اي است كه درآن زندگي مي‌كند. بادرنظر داشتن سلسله مراتب نيازهاي مذكور به راحتي مي‌توان دريافت كه انسان بدون وجود ديگران قادر به تأمين بسياري از نيازهاي اساسي خود نمي‌باشد. به گفته مورنو، انسان درگروه متولد مي‌شود، در گروه زندگي و كار مي‌كند و در گروه بيمار و درمان مي‌شود.

          گروهها به دلايلي از اهميت و جايگاه خاصي برخوردار هستند. ما بدون در نظر گرفتن گروههايي كه افراد درآن زندگي مي‌كنند و به آن تعلق دارند نمي‌توانيم كنشها، افكار، احساسات و هيجانات آنان را درك كنيم. علاوه براين، گروهها از اهميت شخصي نيز برخوردار هستند. انسانها تقريباً تمام زندگي خود را در گروهها سپري مي‌كنند ولاجرم هويت شخصي خود را نيز از گروهها گرفته و حتي بخشي از خود پنداره وعزت نفس فرد نيز در گروه شكل مي‌گيرد. اكثر «روابط انساني» افراد در گروه ايجاد و ادامه پيدا مي‌كند و برآورده شدن بسياري از نيازهاي تكاملي و رفع مشكلات سازشي روزانه نيز ريشه در «گروه» دارد.

مشاوره به عنوان يك علم «تسهيل‌گر» مبتني بر رابطه «ياورانه» است. اين رابطه يك رابطه انساني است و روابط انساني نيز در «گروه» شكل مي‌گيرد. گروه نيز قادر به فراهم نمودن تجارب آموزشي و تكاملي مثبت است. مشاوره گروهي امكاناتي را براي اعضاء خود فراهم مي‌نمايد كه كاوشي در نگرانيها، احساسات، افكار و نيازهاي خود باحمايت  و پشتيباني گروه داشته باشد. علاوه براين مشاوره گروهي موجب كسب بصيرت نسبت به احساسات و رفتار خود، فراهم نمودن فرصت برقراري روابط مثبت با ديگران و محك زدن روابط ميان فردي وهمچنين كسب مهارت در اين روابط را ايجاد می کند.

تعریف راهنمایی:

          راهنمایی: دلالت، هدایت و راهبری کردن تعریف راهنمایی به عنوان.

تعریف جامع راهنمایی و مشاوره :

          «راهنمایی جریان یاری دهنده ای است که از طریق یک سلسله فعالیتهای منظم و سازمان یافته به رشد متعادل و همه جانبه انسان می انجامد و موجبات بهره گیری از حداکثر تواناییهای بالقوه فرد را در نظام آموزش و پرورش فراهم می آورد.»

* مشاوره به عنوان فعالیتی تخصصی به تجزیه و تحلیل مشکل مراجع و یافتن راه حلهای مناسب مبادرت می شود.

 

مشاوره گروهی

•         یک سلسله از فعالیتهای سازمان یافته و تعامل بین افراد گروه است که در یک زمان و یک مکان بخاطر حل مشکل معین و یا گفتگو درباره مسائل متعدد صورت می گیرد.

تفاوت مشاوره فردی و گروهی:

•         1- از نظر زمان و هزینه مقروه به صرفه تر است.

•         2- اعضای گروه رفتارهای جدیدی را از سایرین می آموزند و به انتقاد سازنده از خود و دیگران می پردازند.

•         3- عکس العمل های اعضا نسبت به یکدیگر بیشتر از مشاوره فردی است.

•         4- اعضا در می یابند که مشکل آنان منحصر به فرد نیست.

 

تاریخچه راهنمایی و مشاوره

•          در سال 1906 میلادی در آمریکا توسط فرانک پارسونز با راهنمایی شغلی آغاز شد.

ایران:

 در سال 1332 توسط وزارت کار و سازمان صنایع کشور و هیات عمران بین المللی پی ریزی شد

تاریخچه راهنمایی و مشاوره در ایران:

* در سال 1334 شمسی دایره تحقیقات روان شناسی در اداره مطالعات و برنامه های آموزش و پرورش به وجود آمد.

•         در کنفرانسهای فرهنگی سال 1337 تاسیس دوره راهنمایی تحصیلی ضروری شناخته شد.

•         سال 1346 تاسیس دوره لیسانس و فوق لیسانس راهنمایی و مشاوره در دانشسرای عالی تربیت معلم.

•         در 1347 دفتر کل آموزش راهنمایی تحصیلی تاسیس شد.

•         در مهر ماه 1350 مدارس راهنمایی تحصیلی کار خود را رسماً آغاز کردند.

 

ویژگیهای راهنما در اسلام

•         1- خوشخو و خوش اخلاق بودن و عمل کردن به گفتار

•         2- صداقت در گفتار و داشتن تقوی

•         3- آگاهی همه جانبه

•         4- استقامت و پایداری

 برای رفع این مشکل اجتماعی، حدود 35سال قبل استاد فقید ابراهیم خواجه­نوری تشکیل جلسات راهنمائی و مشاوره گروهی با نام جلسات خودیاری برای خودشناسی را پیشنهاد نمود. این در طول سالیان دراز به تدریج تکمیل شد و توسعه یافت، و 25 سال پس از آن ( یعنی در سال 1995) مشابه این روش ابداعی در ایران، مورد تأیید انجمن روانپزشکی آمریکا­-- - قرار گرفت و اعلام شد که افراد غیر روانشناس می­توانند با تشکیل گروه های داوطلب و آموزش و تمرین گروهی به رفع مشکلات رفتاری و عاطفی و هیجانی افراد گروه کمک کنند.